- NGUYỄN SINH MỸ

June 22, 2026

7

Đây có lẽ là một trong những câu hỏi được nghiên cứu sinh Tiến sĩ hỏi nhiều nhất khi bắt đầu nghiên cứu định lượng.

Không ít NCS dành hàng tuần để học SPSS, sau đó lại chuyển sang AMOS vì nghe người khác giới thiệu. Cuối cùng vẫn băn khoăn:

“Đề tài của mình thực sự nên dùng phần mềm nào?”

Sự thật là không có phần mềm nào “tốt hơn”. Điều quan trọng là phương pháp nghiên cứu và mục tiêu nghiên cứucủa bạn.

SPSS phù hợp khi:

Phân tích thống kê mô tả.

Kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha.

Phân tích EFA (Exploratory Factor Analysis).

Hồi quy tuyến tính (Regression).

So sánh trung bình (T-test, ANOVA) và các kiểm định thống kê cơ bản.

AMOS phù hợp khi:

Kiểm định mô hình đo lường (CFA).

Kiểm định mô hình cấu trúc (SEM).

Đánh giá mối quan hệ giữa các biến tiềm ẩn.

Phân tích tác động trực tiếp, gián tiếp và tổng hợp giữa các biến trong mô hình nghiên cứu.

Điều mà nhiều nghiên cứu sinh thường hiểu nhầm là AMOS không thay thế SPSS.

Trong phần lớn các nghiên cứu định lượng, SPSS và AMOS thường được sử dụng kết hợp. SPSS giúp xử lý và kiểm tra dữ liệu ban đầu, trong khi AMOS tiếp tục kiểm định mô hình nghiên cứu ở mức độ chuyên sâu.

Tuy nhiên, thành công của một luận án không nằm ở việc sử dụng thành thạo SPSS hay AMOS.

Điều Hội đồng quan tâm hơn là:

– Vì sao lựa chọn phương pháp này?

– Vì sao sử dụng kỹ thuật phân tích này?

– Phương pháp có thực sự phù hợp với câu hỏi nghiên cứu và cơ sở lý thuyết hay không?

Đó cũng là lý do nhiều nghiên cứu sinh biết sử dụng phần mềm nhưng vẫn gặp khó khăn khi bảo vệ Proposal hoặc Thesis.

Dr. Mỹ Academy – Đồng hành cùng NCS trên hành trình nghiên cứu

Tại Dr. Mỹ Academy, học viên không chỉ được hướng dẫn sử dụng SPSS, AMOS hay SmartPLS, mà còn được mentoring 1-1 để hiểu bản chất của phương pháp nghiên cứu, lựa chọn đúng công cụ phân tích và xây dựng một luận án có tính logic, học thuật và đáp ứng yêu cầu của Hội đồng.